.............................................................................. NOSCE TE IPSUM! - POZNAJ SAMEGO SIEBIE! ......................................................

Dziennik podróży periegety z Wyspy Muz

Obcowanie ze sztuką przypomina podróże do Odległych Krain. Historycy i krytycy sztuki piszą specjalistyczne „przewodniki”, teoretycy sztuki wydają „słowniki”, a Ja prowadzę prywatny „dziennik”, będący odmianą periegezy, w którym zdaję relacje z moich wędrówek po Krainie Sztuki.

Wymienieni wcześniej badacze przyjmują nieco inną perspektywę niż Ja i muszą – w przeciwieństwie do mnie – wystrzegać się subiektywizmu, ale nasze ścieżki często się przecinają, gdyż interesuje nas ten sam przedmiot (dzieło sztuki) i opisujemy ten sam świat: Świat Sztuki.

Nigdy nie potrafiłam się określić czy jestem bardziej znawcą (czego można ode mnie oczekiwać z racji wyuczonego zawodu) czy też amatorem (miłośnikiem sztuki zajmującym się sztuką tylko z upodobania), ale najbliższa jest mi postawa poszukiwacza wartości. A ponieważ nie zajmuję się sztuką zawodowo może być ona dla mnie celem samym w sobie, a nie także lub wyłącznie środkiem do celu – sposobem na utrzymanie się – co czasem niesie ze sobą ryzyko popadnięcia w rutynę albo prowadzi do wypalenia się. Najlepiej, gdy uda się połączyć te dwie postawy, badacza i znawcy sztuki oraz jej miłośnika, a wykonywany zawód jest pasją, której można się poświęcić bez reszty. [1]

Sztuka to wspaniały gmach, który wyrasta na gruncie wielu dziedzin ludzkiej działalności oraz fascynujące z punktu widzenia antropologa miejsce, gdzie spotykają się różne dyscypliny zajmujące się człowiekiem. Sztuka stanowi zatem pewną uniwersalną przestrzeń pełną luster, która odbija w sobie i całą rzeczywistość, i zanurzonego w niej człowieka. Nie jest więc oderwana od realności, jak sądzą niektórzy, marginalizując tym samym jej rolę, lecz mocno w niej zakorzeniona. Jej ośrodkiem i celem jest zawsze człowiek oraz stwarzany przez niego świat. Sztuka pozwala nam nie tylko odbywać podróże w czasie i odkrywać inne, niekiedy wymarłe już cywilizacje, ale także lepiej poznać i zrozumieć nas samych.

Zebrane tu teksty są świadectwem moich osobistych spotkań ze sztuką, ale także są zachętą do odbycia własnych podróży do Krainy Sztuki. Sztuka nie jest hermetycznym światem, do którego mają wstęp tylko znawcy (badacze sztuki) i wybrańcy Muz (artyści). Wbrew potocznym opiniom każdy z nas ma kompetencje do tego, aby czytać i rozumieć dzieła sztuki, aby podjąć dialog z twórcą.

Twórców od odbiorców często dzielą przepaść niezrozumienia i mury uprzedzeń. A przecież u źródeł wszelkiej twórczości można odnaleźć przejmującą tęsknotę za  – jak to pięknie ujął Bruno Schulz –  bliskością pokrewnego człowieka [2]. Nikt nie tworzy zatem tylko dla siebie a wszelka sztuka jest w istocie niczym innym jak formą dialogu z drugą osobą. Partnerem i adresatem tego dialogu może być "ja" twórcy, inny człowiek lub Transcendecja.

Moim skromnym zadaniem jest przecieranie ścieżek porozumienia między twórcą, a odbiorcą oraz wskazywanie miejsc na mapie sztuki, które warto odwiedzić. Nie jestem wprawdzie twórcą, i nie mam nawet takich ambicji, ale już sam fakt, że dzielę się z innymi swoimi przemyśleniami, i piszę teksty o sztuce, jest wyrazem wspomnianej wcześniej potrzeby bliskości z pokrewnymi mi ludźmi, dla których sztuka jest nie tylko chlebem powszednim, lecz pokarmem duszy – światłem i sensem życia.


Joanna Turek - periegeta z Wyspy Muz




[1] Kiedyś miałam żal do bogów Olimpu, że skazali mnie na tułaczy los Odyseusza, że nie mogę żyć i pracować w Itace – służyć mojej Ukochanej Ojczyźnie Sztuce. Trudno jednak przeciwstawiać się wyrokom boskim, które są nieubłagane i surowe. Nie oglądam się już zatem za siebie i z pokorą dżwigam mój wygnańczy los. Od tamtego czasu jestem tylko periegetą – samotnym wędrowcem z Wyspy Muz. Tam jest teraz moja nowa Ojczyzna. Dzięki niej mogę przynajmniej oddychać sztuką i pisać o niej, poświęcając na to mój wolny czas, ulotne chwile wykradane codzienności, pożerającej łapczywie nasze życie dzień po dniu.

[2] "Potrzebny mi jest towarzysz. Potrzebna mi jest bliskość pokrewnego człowieka." – B. Schulz. Wyimek z listu do Tadeusza i Zofii Brezów.

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz